Sürücü rehberi

Sel Sonrası İyileşme Günleri: Yollar Açık Görünse de Güvenli Olmayabilir

Yağmur dindi, gökyüzü açılıyor ve sokaktaki su çekiliyor. Tehlikenin geçtiğini düşünmek cazip. Oysa selden sonraki günler en zorlu günler arasındadır: yollar yeniden açılır ama hasarlı olabilir, çamur ve enkaz yüzeyi kaplar, trafik ışıkları çalışmayabilir ve geriye kalan su çukurları gizleyebilir, gözle göremeyeceğiniz tehlikeler taşıyabilir. Pek çok insan da yorgun, gergin ve aceleci. Yolcu taşıyan bir sürücü, taksi şoförü ya da özel şoför için iyileşme günleri sabır ve sağlam muhakeme ister.

Bu rehber yalnızca havalimanını değil, tüm şehrinizi ilgilendiriyor. Fırtınanın kendisini ele alan şiddetli yağmur ve su basmış sokaklar güvenlik rehberimizin devamıdır. Burada sonrasını ele alıyoruz: yolların güvenli olup olmadığını nasıl değerlendireceğiniz, sel suyuna ne yapacağınız, aracınızda nelere bakacağınız ve şehir toparlanırken çalışmayı nasıl düşüneceğiniz. Bunlar genel tavsiyelerdir. Su derinliği vermiyoruz, çünkü gözle tahmin edebileceğiniz bir derinlik yoktur. Yerel yetkilileri, araç kullanım kılavuzunuzu, platformunuzun kurallarını ve yerel yasaları izleyin. Şüphedeyseniz, girmeyin.

Kısa cevap

  • Haritada açık görünen bir yolun altı hasarlı olabilir. Yavaşlayın ve yüzeyi izleyin.
  • Birikmiş ya da akan suyun içinden geçmeyin. Altında ne olduğunu göremezsiniz.
  • Kapalı yollar, yetkililer açana kadar kapalıdır. Bariyerin yanından asla dolanmayın.
  • Sel suyu kirli ve tehlikeli olabilir. Temas etmekten kaçının, dokunduysanız iyice yıkayın.
  • Aracınız sel suyunda kaldıysa kontrol edilmeden sürmeyin.
  • Biraz daha evde kalmak çoğu zaman en iyi seçimdir.

Tehlike neden uzun sürer

Sel suyu çekildiğinde geride değişmiş bir şehir bırakır. Yol yüzeyinin altındaki toprak sürüklenmiş olabilir; yüzey bu boşlukları, bir araç üzerinden geçene kadar gizler. Su giderleri ve menfezler tıkanmış olabilir. Çamur ve silt yolu kaplayıp yüzey kuru olsa bile kaygan hâle getirebilir. Dallardan büyük nesnelere kadar enkaz yolun üzerinde durabilir. Köprüler ve bağlantı yolları hasar görmüş olabilir. Yetkililerin yolları denetlemesi zaman alır ve navigasyon uygulamanız dahil elinizdeki bilgiler güncel olmayabilir.

Sonuç olarak koşullar sokaktan sokağa ve saatten saate değişebilir. Dün kullandığınız yol bugün çok farklı olabilir.

Yolu okumak

İlk günlerde ıslak ya da çamurlu her yola şüpheyle yaklaşın.

  • Yavaş sürün ve normalden daha geniş bir mesafe bırakın.
  • Çökmüş ya da çatlamış asfaltı, ani çukurları, eksik rögar kapaklarını ve kırık kenarları arayın.
  • Yoldaki enkaza ve nesnelere dikkat edin; ne olduğunu anlayamadığınız hiçbir şeyin üzerinden geçmeyin.
  • Kaygan çamur bekleyin, özellikle virajlarda ve suyun yolu geçtiği yerlerde.
  • Her kapatma tabelasına ve bariyere uyun. Başka araçları izleyerek kapalı bir alana girmeyin.
  • Nehir, dere ve su kanallarının yakınında dikkatli olun; yeni yağmurla yeniden yükselebilirler.
  • Yalnızca navigasyon uygulamasına güvenmeyin. Gözlerinizi ve resmî yol bilgilerini kullanın.

Yolun bir kesimi size yanlış görünüyorsa geri dönün. Zamanınız, aracınızdan ve güvenliğinizden daha az değerlidir.

Geride kalan su

Selden sonra biriken su yalnızca bir rahatsızlık değildir. Yoldaki hasarı gizleyebilir ve zararlı şeyler içerebilir: kanalizasyon, kimyasallar, yakıt ve keskin nesneler. Yetkililer yolun açık olduğunu söylemediyse ve geçilebilir olduğunu açıkça görmüyorsanız içinden geçmeyin. Su akıyorsa hiç girmeyin.

Mümkünse sel suyuna çıplak cildinizle dokunmaktan kaçının ve çocukların ya da evcil hayvanların içinde oynamasına izin vermeyin. Dokunduysanız en kısa sürede temiz su ve sabunla yıkayın. Kesiğiniz varsa ya da sonrasında kendinizi iyi hissetmiyorsanız bir doktorla konuşun. Sel suyuyla temas etmiş olabilecek yiyecek ve içeceklere dikkat edin.

Sönmüş trafik ışıkları ve kopmuş hatlar

Seller çoğu zaman elektrik kesintisiyle gelir; yani trafik ışıkları sönük, sokak aydınlatması kapalı olabilir. Her kavşağa büyük bir dikkatle yaklaşın ve durmaya hazır olun. Elektrik kesintisinde trafik ışıkları hakkındaki yazımıza bakın. Yere düşmüş her elektrik hattını akım taşıyor sayın ve uzak durun. Kabloların üzerinden geçmeyin; yetkililere ya da elektrik şirketine bildirin.

Aracınız sel suyunda kaldıysa

Sel suyunda kalmış bir aracın görünmeyen sorunları olabilir. Su motora, elektrik sistemine, frenlere, yakıt sistemine ve iç mekâna ulaşmış olabilir.

  1. Araç derin suda kaldıysa motoru çalıştırmayın. Çalıştırmak ciddi hasara yol açabilir. Bir tamirciden görüş alın.
  2. Kontrol edilmeden sürmeyin. Frenler, direksiyon ve elektrikli parçalar gerektiği gibi çalışmayabilir.
  3. Yüksek voltajlı parçalar taşıyan elektrikli ve hibrit araçlara dikkat edin. Kullanım kılavuzunuzu izleyin, üreticiye ya da uzman bir servise danışın.
  4. İçeride su izi arayın: nemli ya da çamurlu bir koku, halıda çamur, buğulanmış farlar veya yanan bir uyarı lambası.
  5. Araç kontrol edildikten sonra iç mekânı kurutup temizleyin; nem küf ve koku yapar.
  6. Hasar konusunda servisinizle ve sigortacınızla konuşun. Onarım ya da hasar talepleri konusunda tavsiye veremeyiz.

Araç sağlam görünse bile önümüzdeki günlerde yeni sesler, fren yaparken yana çekme ya da uyarı lambaları olup olmadığına bakın.

İyileşme döneminde çalışmak

Pek çok insanın iyileşme döneminde yolculuğa ihtiyacı olur. Araçlar hasar görmüş, elektrik kesik ve toplu taşıma kısıtlı olabilir. Bu, hızla yola çıkma isteği uyandırabilir. Bunu dürüstçe tartın. Yollar en kötü hâlinde, hava hâlâ düzensiz olabilir, yorgun olabilirsiniz ve ilgilenmeniz gereken hasarlı bir eviniz olabilir.

  • Başlamadan önce bölgeniz için resmî yol bilgilerine bakın.
  • Açık ve temiz ana yolları seçin, alçak bölgelerden kaçının.
  • Bir sınır koyun ve yorulunca durun.
  • Önce hanenizle ilgilenin. Yolculuklar bekleyebilir.
  • Gergin ya da yas içinde olabilecek yolculara karşı sabırlı olun.
  • Bir yolcu istese bile kapalı hiçbir bölgeye girmeyin.

Selden sonra havalimanı

Havalimanları şiddetli hava olaylarından sonra normale dönmekte yavaş kalabilir; havalimanı yolları hasarlı ya da kalabalık olabilir. Uçuşlar iptal edilebilir ya da gecikebilir, havayolları toparlanırken gelişler dengesiz dalgalar hâlinde olabilir. İç hat yolcuları genellikle inişten yaklaşık 15 ile 45 dakika sonra, dış hat yolcuları yaklaşık 45 ile 90 dakika sonra kaldırıma ulaşır. Uzun bir yola çıkmadan önce canlı durumu ve yol koşullarını kontrol edin.

Kendinize iyi bakmak

Evinize bir şey olmasa bile sel stresli bir olaydır. Dinlenin, iyi beslenin, temiz su için ve güvendiğiniz insanlarla konuşun. Bunalmış hissediyorsanız yerel destek hizmetlerine ulaşın. Komşulara yardım etmek güzeldir ama bunun için risk almayın.

Hızlı kontrol listesi

  • Su çekildikten sonra günlerce yollara şüpheyle yaklaşın.
  • Birikmiş ya da akan suyun içinden asla geçmeyin ve her kapatmaya uyun.
  • Hasarlı asfalt, çamur ve enkaz için yavaşlayın.
  • Sönmüş trafik ışıklarına büyük dikkatle yaklaşın, kopmuş hatlardan kaçının.
  • Su basmış bir aracı kontrol edilmeden çalıştırmayın ve sürmeyin.
  • Sel suyuna dokunduktan sonra yıkanın.
  • Çalışmadan önce kendinize ve hanenize bakın.

PeakMere günün nasıl geliştiğini izlemenize yardım eder; böylece şehir toparlanırken sürüş için doğru anı bekleyebilirsiniz.