Buz Fırtınaları ve Elektrik Kesintileri: Şehir Karanlık ve Kaygan Olduğunda
Buz fırtınası, kar fırtınasından farklıdır. Yumuşak beyaz kar taneleri yerine donan yağmur her yüzeyi berrak ve sert bir buz tabakasıyla kaplar: yollar, köprüler, ağaçlar, elektrik hatları ve aracın kendisi. Dallar ağırlığa dayanamayıp kırılır, hatlar kopar ve bütün mahalleler saatlerce, hatta günlerce elektriksiz kalabilir. Sokaklar camla kaplanmış gibi görünür. Bir yolcu taşıma sürücüsü, taksi şoförü veya özel şoför için buz fırtınası, basit bir kararın en net örneklerinden biridir: dışarı çıkmayın.
Bu rehber yalnızca havalimanını değil, bütün şehrinizi ilgilendirir. Fırtınanın kendisi ve ardından gelebilecek karanlık günler için genel bir güvenlik tavsiyesidir. Doğru değerler bulunduğunuz yere ve o günün resmî uyarılarına bağlı olduğundan sıcaklık, hız veya saat vermiyoruz. Yerel makamları, araç kullanım kılavuzunuzu, platformunuzun kurallarını ve yerel yasaları izleyin. Emin değilseniz evde kalın. Buz fırtınasında evde kalmak kaçırılmış bir vardiya değildir. Akıllıca bir tercihtir.
Kısa cevap
- Donan yağmur yolları, köprüleri ve kaldırımları, sadece ıslak göründüklerinde bile son derece kaygan hâle getirir.
- Buz fırtınası sırasında en güvenli plan, koşullar düzelene kadar yolda olmamaktır.
- Buz tutmuş ağaçlar ve hatlar uyarı vermeden düşebilir. Yere düşmüş her hattı akım taşıyor sayın ve uzak durun.
- Elektrik kesintisi trafik ışıklarını söndürebilir, akaryakıt istasyonlarını kapatabilir; telefonunuzun ve şarj aletinizin de elektriksiz kalmasına yol açabilir.
- Fırtınadan önce telefonunuzu şarj edin, yakıtı veya bataryayı yüksek tutun ve küçük bir acil durum çantası bulundurun.
- Durmak, beklemek ve vardiyayı bitirmek her zaman kabul edilebilir bir karardır.
Buzu görmek ve üzerinde sürmek neden bu kadar zor
Donan yağmur sıvı olarak düşer ve soğuk bir yüzeye değdiğinde donar. Sonuç, düz su gibi görünebilen ince ve berrak bir tabakadır. Karanlık bir yolda neredeyse görünmez olabilir ve tek işaret lastiklerin sesi ya da direksiyonun hafifleme hissidir. Isıyı zemindeki yola göre daha hızlı kaybeden köprüler ve üst geçitler çoğu zaman ilk buzlanan yerlerdir. Gölgeli köşeler, rampalar, yokuşlar ve garaj yollarının başı ile sonu da tehlikeli olabilir.
Lastikler buzda kötü tutunur, fren ve direksiyon her zamankinden az iş görür ve küçük bir hata savrulmayı başlatabilir. Aynısı yayalar için de geçerlidir: kaldırım kenarları, basamaklar ve yolcu alma noktaları yolcularınız için tehlikeli biçimde kaygan olabilir. Bu yüzden buz fırtınalarına dair tavsiye sıradan kardan daha güçlüdür ve deneyimli kış sürücüleri bile evde kalır.
Fırtınadan önce
Buz fırtınası öngörüldüğünde, araç kullanmayı düşünmeseniz bile küçük bir hazırlık işe yarar.
- Her şeyi şarj edin: telefon, taşınabilir şarj aleti ve ihtiyaç duyduğunuz diğer cihazlar.
- Depoyu veya bataryayı doldurun. Sonradan akaryakıt istasyonları ve şarj noktaları kapalı olabilir.
- Evde ve araçta küçük bir çanta bulundurun: el feneri, yedek piller, battaniye, su ve atıştırmalıklar.
- Elektrik kesilirse ısınma seçeneklerinizi bilin ve kapalı bir alanda asla mangal, kamp ocağı veya jeneratör kullanmayın.
- Mümkünse ağaçlardan ve hatlardan uzağa park edin.
- Ailenize veya komşularınıza planınızı ve nerede olduğunuzu söyleyin.
- Bölgeniz için resmî tahmini ve uyarıları kontrol edin ve planınıza erkenden karar verin.
Fırtına sırasında
Mümkünse içeride kalın. Buz yağmaya başladığında zaten dışarıdaysanız, bir yolculuk daha yapmaya çalışmak yerine durup beklemek için güvenli bir yer bulun. Yoğun biçimde buzlanmış dalların altına veya hatların yanına park etmeyin. Bu koşullarda sizi köprülere, yokuşlara veya kırsal yollara götürecek bir yolculuk talebini kabul etmeyin.
Araç kullanmak zorundaysanız çok yavaş gidin, duracağınız yerlerden çok önce yumuşakça frenleyin, ani direksiyon hareketlerinden kaçının ve büyük bir mesafe bırakın. Araç kaymaya başlarsa pedallardan ayağınızı yavaşça çekin ve gitmek istediğiniz yöne doğru direksiyonu nazikçe çevirin. Ama daha iyi cevap, bu duruma hiç girmemektir. Buz, hiçbir becerinin aşamayacağı kadar kötü olabilir.
Devam edemiyorsanız yolcuya dürüstçe söyleyin. Sakin bir açıklama yeterlidir ve gerekirse platformunuzun desteği yardımcı olabilir.
Kopan hatlar ve devrilen ağaçlar
Buz fırtınasından sonra yolun üzerinde dallar, alçakta sarkan veya yere düşmüş teller görebilirsiniz. Yerdeki bir hat, yakındaki ışıklar sönük olsa bile hâlâ elektrik taşıyor olabilir. Dokunmayın, yaklaşmayın ve üzerinden geçmeyin. Başkalarını uzak tutun ve acil servisleri ya da elektrik şirketini arayıp bildirin. Bir ağacı veya hattı asla kendiniz oynatmaya çalışmayın ve bariyerin etrafından dolaşıp kapalı bir yola girmeyin. Aracınızın üzerine bir hat düşerse, yangın yoksa aracın içinde kalın, yardım çağırın ve acil servislerin talimatlarına uyun.
Elektrik kesildiğinde
Elektrik kesintisi şehri çabucak değiştirir.
- Trafik ışıkları söner. Her kavşakta ekstra dikkat gerekir. Elektrik kesintisinde trafik ışıklarına dair makalemize bakın.
- Akaryakıt istasyonları ve şarj noktaları çalışmayabilir, bu yüzden dolu bir depo ya da batarya değerli olur.
- Baz istasyonlarının elektriği kesilirse telefonlar hat kaybedebilir ve platformunuzun uygulaması çalışmayabilir.
- Dükkânlar, ATM'ler ve kartlar çalışmayabilir, bu yüzden biraz nakit ve bir plan işe yarar.
- Evler soğur. İçeride kalıyorsanız katman katman giyinin, tek bir odayı sıcak tutun ve ısıtıcılar ile mumlara dikkat edin.
Karbon monoksit gerçek bir tehlikedir. Bir arabayı, jeneratörü veya kamp ocağını asla kapalı bir garajda ya da evin içinde çalıştırmayın. Isınmak veya telefonunuzu şarj etmek için çalışan bir arabada oturuyorsanız, kılavuzunuzun önerdiği gibi egzoz borusunu kar ve buzdan temiz tutun ve aracı açık bir yerde bulundurun.
Buz geçtikten sonra
Yağmur dinse bile sıcaklık düşük kalabileceği ve buz gölgede durabileceği için yollar uzun süre kaygan kalabilir. Ağaçlar ısındıkça yüklerini bırakmaya devam eder. Yetkililer yolların açıldığını söyleyene kadar bekleyin ve güne yavaş başlayın. Aracınızın camlarındaki ve çatısındaki buzu tamamen temizleyin, farlarınızı kontrol edin ve sönük ışıklara hazırlıklı olun. Yoğun trafik ve sabırsız sürücüler bekleyin.
Birçok insan araç kullanamadığında veya elektriği olmadığında yolculuk talebi artabilir, ancak bu sizi risk almaya itmemelidir. Buz fırtınasından sonraki ilk saatler çoğu zaman en tehlikeli olanlardır. Çalışmaya karar verirseniz bir sınır koyun, telefonunuzu şarjlı tutun ve tuzlanmış veya buzu giderilmiş ana yollarda kısa yolculukları seçin.
Buz fırtınasında havalimanı
Buz havalimanlarını yavaşlatır. Uçaklar buz çözme işlemine ihtiyaç duyar, pistler sırayla işlem görebilir ve çok sayıda uçuş iptal edilebilir. Havalimanına giden yollar zorlaşabilir. Havalimanı yolculukları yapıyorsanız önce canlı tabloya bakın. İç hat yolcuları genellikle inişten yaklaşık 15 ila 45 dakika sonra, dış hat yolcuları ise yaklaşık 45 ila 90 dakika sonra kaldırım kenarına ulaşır; ancak gecikmeler bu bekleyişleri uzatıp düzensiz hâle getirebilir. Fırtına, yollar yeniden güvenli olduğunda araca ihtiyaç duyacak yolcuları da mahsur bırakabilir. Belki de hiç olmayacak bir yolculuk için tehlikeye doğru araç sürmeyin.
Kendinize iyi bakmak
Buz fırtınaları stresli geçer. Yemek yiyin, su için, uyuyun ve sıcak kalın. Yardıma ihtiyacı olabilecek komşularınıza ve akrabalarınıza, özellikle yaşlılara göz kulak olun. Kesinti uzun sürerse telefonunuzu nerede şarj edebileceğinizi ve nerede ısınabileceğinizi planlayın. Beklemek son derece iyi bir plandır.
Hızlı kontrol listesi
- Mümkünse buz fırtınası sırasında yola çıkmayın.
- Telefonunuzu ve taşınabilir şarj aletinizi şarj edin, depoyu veya bataryayı önceden doldurun.
- Yere düşmüş her hattı akım taşıyor sayın ve uzak durun.
- Kapalı bir alanda asla motor, jeneratör veya ocak çalıştırmayın.
- Sönük trafik ışıklarına çok dikkatle yaklaşın.
- Yeniden çalışmadan önce yolların temizlenmesini ve buzunun giderilmesini bekleyin.
- Durmak her zaman kabul edilebilir.
PeakMere, ne zaman çalışıp ne zaman bekleyeceğinize berrak bir kafayla karar vermenize yardım eder; böylece tehlikeli bir gün sadece bir izin günü olabilir.