Cẩm nang tài xế

Điều hòa và sưởi: giữ cho hệ thống điều hòa không khí luôn hoạt động tốt

Hệ thống điều hòa không khí trong xe rất dễ bị bỏ quên cho đến ngày nó ngừng hoạt động. Điều hòa thổi ra hơi ấm vào một buổi chiều nóng. Máy sưởi chỉ thổi ra chút hơi mát vào một buổi sáng giá lạnh. Kính chắn gió mãi không hết mờ. Với một tài xế ngồi trong xe nhiều giờ mỗi ngày, lại có hành khách trả tiền ngồi phía sau, đây không chỉ là chuyện khó chịu. Nó ảnh hưởng đến cách bạn lái, cảm giác của chuyến đi và đôi khi cả việc bạn có thể làm việc được hay không. Tin tốt là hệ thống này thường báo hiệu trước khi hỏng hẳn.

Bài hướng dẫn này dành cho tài xế chạy xe công nghệ, tài xế taxi và tài xế riêng làm việc trong thành phố của mình, không chỉ ở sân bay. Nội dung nói về chính hệ thống: cách nhận ra nó đang yếu đi, những gì bạn có thể tự kiểm tra một cách an toàn, dấu hiệu nào cho thấy bạn nên ngừng lái, và cách lên kế hoạch sửa chữa. Bài không nói về việc trao đổi với hành khách về nhiệt độ, vì đã có một bài riêng, cũng không nói về mùi từ cửa gió, phần đó nằm trong bài hướng dẫn về không khí trong cabin, và càng không nói về cách tiết kiệm nhiên liệu. Đây chỉ là lời khuyên chung. Sách hướng dẫn sử dụng xe giải thích các nút điều khiển của xe bạn, và mọi công việc trên hệ thống nên do thợ có chuyên môn thực hiện. Chúng tôi không đưa ra nhiệt độ, thời gian hay giá cả cụ thể.

Câu trả lời ngắn gọn

  • Hệ thống điều hòa yếu đi từ từ. Nếu xe mất nhiều thời gian hơn trước để mát hoặc ấm lên, hoặc gió yếu đi, hãy đặt lịch kiểm tra.
  • Kiểm tra những thứ đơn giản trước: chế độ, quạt, mức nhiệt độ đã chọn và lọc gió cabin.
  • Không bao giờ mở hệ thống làm mát của động cơ đang nóng, và đừng tự nạp lại gas điều hòa. Hãy để tiệm sửa xe có chuyên môn làm việc đó.
  • Nếu máy sưởi chỉ ra gió lạnh và nhiệt độ động cơ tăng lên, hoặc bạn thấy hơi nước bốc lên hay ngửi thấy mùi ngọt, hãy dừng xe ở nơi an toàn.
  • Một hệ thống không làm hết mờ kính chắn gió là vấn đề an toàn chứ không chỉ là vấn đề thoải mái.
  • Hãy xếp lịch sửa vào lúc vắng khách, và dùng quy định của nền tảng cùng phán đoán của chính bạn để quyết định có tiếp tục chạy trong lúc chờ sửa hay không.

Hệ thống làm gì, nói bằng lời đơn giản

Điều hòa lấy bớt nhiệt và hơi ẩm khỏi không khí trong cabin rồi đưa không khí mát hơn, khô hơn trở lại. Nó dựa vào một mạch kín, một máy nén chạy bằng động cơ hoặc bằng điện, và một quạt. Vì nó cũng làm khô không khí nên nó giúp làm hết mờ kính, kể cả khi trời mát.

Sưởi ở nhiều xe chạy xăng dùng nhiệt từ động cơ, làm ấm cabin khi động cơ đã nóng. Ở nhiều xe điện và xe hybrid, việc sưởi dùng điện, và đôi khi dùng bơm nhiệt. Sách hướng dẫn cho biết xe của bạn thuộc loại nào.

Thông gió đưa không khí từ bên ngoài hoặc bên trong xe đi qua cabin, qua một bộ lọc. Nếu quạt hoặc bộ lọc có vấn đề, ngay cả một hệ thống khỏe vẫn có cảm giác yếu.

Dấu hiệu sớm của sự cố

  • Mất nhiều thời gian hơn để mát hoặc ấm lên so với trước.
  • Chỉ mát ở một bên, hoặc mát lúc đầu rồi ấm dần.
  • Gió yếu từ các cửa gió, kể cả ở tốc độ quạt cao nhất.
  • Điều hòa thổi ra hơi ấm, hoặc máy sưởi thổi ra hơi lạnh.
  • Có tiếng ồn như lạch cạch, rít, nghiến hoặc tách tách khi bật hệ thống.
  • Có nước dưới sàn, nhất là bên ghế phụ, hoặc có mùi ẩm.
  • Kính bị mờ mà chế độ sấy kính không làm hết nhanh.
  • Đèn của nút điều hòa nhấp nháy, hoặc có thông báo trên bảng điều khiển.
  • Chỉ số nhiệt độ động cơ thay đổi khi bạn dùng máy sưởi.
  • Hệ thống chỉ chạy ở một số tốc độ quạt.

Một dấu hiệu riêng lẻ chưa cho biết nguyên nhân. Hãy ghi lại những gì bạn nhận thấy và vào lúc nào.

Những gì bạn có thể tự kiểm tra

Những việc này đơn giản và an toàn. Luôn làm theo sách hướng dẫn của xe.

  1. Kiểm tra các thiết lập. Chế độ đã chọn đúng chưa, nhiệt độ đã đặt chưa, quạt có bật không, nút điều hòa có bật không? Xem cả chế độ lấy gió trong xe và chế độ "auto".
  2. Thử từng tốc độ quạt, và xem không khí có ra từ tất cả các cửa gió mà bạn mong đợi không.
  3. Nhìn vào cửa lấy gió, thường nằm bên dưới kính chắn gió, và dọn lá cây và bụi bẩn.
  4. Cân nhắc lọc gió cabin. Bộ lọc bị tắc làm giảm lượng gió. Sách hướng dẫn cho biết nó ở đâu và khi nào cần thay.
  5. Xem có mờ kính hay thảm sàn ẩm không, vì đó là gợi ý có nước ở nơi không nên có.
  6. Lắng nghe tiếng ồn khi bật và tắt hệ thống.
  7. Để ý đồng hồ nhiệt độ động cơ nếu máy sưởi của bạn phụ thuộc vào động cơ.
  8. Khi động cơ hoàn toàn nguội, hãy kiểm tra mực nước làm mát ở chỗ sách hướng dẫn chỉ, nếu máy sưởi của bạn chỉ còn thổi gió lạnh. Không bao giờ mở hệ thống làm mát đang nóng.

Nếu những bước kiểm tra này không giải quyết được, đừng thử nghiệm thêm. Tiệm sửa xe có dụng cụ để kiểm tra hệ thống một cách an toàn.

Những điều không nên làm

  • Đừng tự nạp gas điều hòa hay dùng chất bịt rò từ bình xịt. Rò rỉ và áp suất cần được kiểm tra đúng cách, và nạp sai thứ có thể gây hư hỏng.
  • Đừng mở nắp két nước hay nắp nước làm mát khi động cơ còn nóng. Chất lỏng nóng có áp suất có thể gây bỏng nặng.
  • Đừng bỏ qua mùi khét, mùi điện hoặc khói từ các cửa gió. Hãy dừng xe an toàn.
  • Đừng che các cảm biến của hệ thống, hoặc chặn cửa gió bằng đồ vật.
  • Đừng lấy hệ thống này làm lý do để lái xe thiếu an toàn. Nếu kính bị mờ mà không hết, hãy dừng lại.

Dấu hiệu cho thấy phải dừng xe

  • Nhiệt độ động cơ tăng lên hoặc đèn cảnh báo báo động cơ quá nóng. Hãy tấp xe vào chỗ an toàn và làm theo sách hướng dẫn.
  • Hơi nước bốc ra từ dưới nắp capô, hoặc có mùi ngọt. Đây có thể là dấu hiệu rò nước làm mát.
  • Khói hoặc mùi khét từ các cửa gió hoặc bảng điều khiển.
  • Kính chắn gió không hết mờ khi trời mưa hoặc lạnh, khiến tầm nhìn kém.
  • Hành khách bị mệt hoặc khó chịu nặng vì nóng hoặc lạnh. An toàn đi trước chuyến đi.
  • Tiếng nghiến lớn mỗi khi bật hệ thống.

Khi dừng xe, hãy bật đèn khẩn cấp, đến nơi an toàn và gọi trợ giúp nếu cần. Các bài hướng dẫn của chúng tôi về đèn cảnh báo trên bảng điều khiển và kiến thức cơ bản khi gặp sự cố trên đường sẽ nói rõ cần làm gì.

Giữ cho hệ thống khỏe mạnh

  • Dùng thường xuyên. Nhiều sách hướng dẫn khuyên thỉnh thoảng bật điều hòa, kể cả khi trời lạnh, để các gioăng và bộ phận hoạt động tốt. Hãy xem sách hướng dẫn của bạn.
  • Thay lọc gió cabin theo chỉ dẫn của sách hướng dẫn.
  • Giữ cửa lấy gió sạch sẽ.
  • Bảo dưỡng hệ thống làm mát theo lịch trong sách hướng dẫn. Nước làm mát cũng xuống cấp theo thời gian.
  • Cho kiểm tra điều hòa trong lần bảo dưỡng định kỳ, nhất là trước mùa nóng. Hỏi tiệm xem họ kiểm tra những gì.
  • Đừng đợi đến lúc hỏng hoàn toàn. Sửa một hệ thống yếu thường rẻ hơn sửa một hệ thống đã hỏng hẳn.
  • Giữ hồ sơ. Bài hướng dẫn về việc giữ hóa đơn cho chiếc xe chỉ cách làm, và nó còn giúp thợ thấy được lịch sử của xe.

Làm việc khi hệ thống không hoạt động

Nếu hệ thống hỏng, bạn phải quyết định cách tiếp tục.

  • An toàn trước tiên. Nếu bạn không làm hết mờ được kính chắn gió, hoặc bạn thấy không khỏe, hãy dừng lại.
  • Cân nhắc thời tiết. Điều hòa hỏng vào một ngày dịu mát chỉ là chuyện phiền toái. Vào một ngày cực nóng, nó có thể là rủi ro cho bạn và hành khách.
  • Hỏi hành khách muốn gì, nói thật với họ về vấn đề, và đề nghị mở cửa sổ.
  • Xem quy định của nền tảng về tình trạng xe và những gì bạn phải cho hành khách biết.
  • Nghỉ giải lao, uống nước và mặc đồ phù hợp với thời tiết. Các bài hướng dẫn về nắng nóng cực đoan và rét cực đoan nói về việc này.
  • Đặt lịch sửa sớm, vào một giờ vắng khách, tại một tiệm bạn tin tưởng. Bài hướng dẫn về việc xếp lịch bảo dưỡng quanh ca chạy sẽ giúp bạn.
  • Hỏi việc sửa mất bao lâu, và có phải đặt linh kiện hay không.

Danh sách kiểm tra nhanh

  • Để ý sớm việc làm mát chậm, gió yếu, tiếng ồn và sàn xe ẩm.
  • Kiểm tra trước các thiết lập, quạt, cửa lấy gió và lọc gió cabin.
  • Không bao giờ mở hệ thống làm mát đang nóng, và đừng tự nạp gas điều hòa.
  • Dừng xe khi động cơ quá nóng, có hơi nước, mùi ngọt, mùi khét, hoặc kính chắn gió không hết mờ.
  • Dùng hệ thống thường xuyên và bảo dưỡng theo sách hướng dẫn.
  • Giữ hồ sơ của mọi lần sửa chữa.
  • Đặt lịch sửa vào lúc vắng khách, và làm theo quy định của nền tảng trong lúc chờ.

PeakMere giúp bạn tìm giờ vắng khách trong thành phố, để kiểm tra điều hòa xong trước khi mùa nóng hay lạnh đến.