Chăm sóc phanh và dấu hiệu cảnh báo: Lắng nghe bộ phận bạn dùng nhiều nhất
Hãy nghĩ xem bạn đạp bàn đạp phanh bao nhiêu lần trong một ngày làm việc. Mỗi đèn đỏ, mỗi lần đón khách, mỗi lần tấp vào lề, mỗi hàng chờ chậm chạp tới nhà ga, mỗi lần có người bước từ vỉa hè xuống đường mà không nhìn. Với tài xế chạy xe công nghệ, tài xế taxi hay tài xế riêng, phanh là bộ phận của xe làm việc vất vả nhất mà ít được để ý nhất, cho đến ngày nó bắt đầu kêu ca. Nhiều giờ chạy dừng-đi trong giao thông đông đúc làm phanh già đi nhanh hơn so với chạy trên đường thoáng.
Bài hướng dẫn này nói về cả thành phố của bạn, không chỉ sân bay. Nó giải thích bằng lời giản dị phanh làm gì, cách nhận ra những dấu hiệu mòn đầu tiên, thói quen nào giúp phanh bền, và khi nào nên dừng xe để nhờ giúp đỡ. Đây là lời khuyên chung, không phải sách hướng dẫn sửa chữa. Mỗi chiếc xe một khác, nên sách hướng dẫn sử dụng xe và một thợ máy có chuyên môn luôn được đặt lên trước. Chúng tôi không đưa ra khoảng thời gian, giá tiền hay số đo nào, vì câu trả lời đúng tùy vào xe của bạn, khí hậu nơi bạn sống và cách bạn lái.
Câu trả lời ngắn
- Phanh mòn là do thiết kế. Chúng được làm ra để kiểm tra và thay thế, nên một bộ phận mòn là bình thường. Điều đáng lo là một bộ phận mòn mà không ai để ý.
- Hãy lắng nghe và cảm nhận. Tiếng động mới, bàn đạp khác đi, xe bị lệch sang một bên hoặc vô lăng rung đều là lý do để đặt lịch kiểm tra sớm.
- Đèn cảnh báo phanh sáng, bàn đạp chìm dần xuống sàn, hoặc xe không giảm tốc đúng cách nghĩa là bạn phải ngừng lái và nhờ giúp đỡ.
- Lái êm giúp tiết kiệm phanh và mang lại chuyến đi dễ chịu hơn cho khách.
- Hãy nhờ kiểm tra phanh trong mỗi lần bảo dưỡng định kỳ, và vào lúc vắng việc, không phải sau khi vừa hoảng sợ.
- Đừng chờ đến khi vấn đề trở thành tình huống khẩn cấp. Phanh là nơi mà chờ đợi tốn kém nhất.
Phanh của bạn làm gì cả ngày
Khi bạn đạp bàn đạp, vật liệu ma sát ép vào các chi tiết kim loại gắn với bánh xe, và lực ma sát ấy biến chuyển động của xe thành nhiệt. Theo thời gian, vật liệu ma sát mỏng đi, còn các chi tiết kim loại có thể mòn, cong vênh hoặc gỉ. Hệ thống còn phụ thuộc vào dầu truyền lực đạp của chân bạn tới từng bánh. Tất cả đều được làm ra để bảo dưỡng, vì vậy kiểm tra định kỳ là điều bình thường chứ không phải dấu hiệu có gì đó hỏng.
Chạy trong thành phố làm phanh vất vả vì một lý do đơn giản: chúng làm đi làm lại cùng một việc mà gần như không có thời gian nguội. Hàng chờ ở sân bay, đoạn dừng-đi dài ở trung tâm và giao thông đông sau một sự kiện lớn đều cộng dồn lại. Nếu bạn còn chở khách và hành lý, xe nặng hơn và phanh phải làm việc nhiều hơn để dừng nó.
Âm thanh và dấu hiệu cần coi trọng
Xe thường báo trước khi hỏng, nếu bạn chịu lắng nghe. Đây là những dấu hiệu thường gặp cho thấy đã đến lúc kiểm tra. Không dấu hiệu nào là một chẩn đoán. Chúng chỉ là lý do để nhờ người có chuyên môn xem xét.
- Tiếng rít cao khi phanh. Nhiều xe có tín hiệu mòn tích hợp sẽ rít lên khi vật liệu ma sát sắp mỏng. Cũng có thể chỉ là một tiếng động nhỏ vô hại, nhưng đừng mặc định như vậy.
- Tiếng nghiến hoặc cào. Điều này thường có nghĩa là vật liệu ma sát đã hết và kim loại đang chạm kim loại. Hãy cho kiểm tra ngay.
- Bàn đạp mềm, xốp hoặc chìm xuống. Bàn đạp phải có cảm giác như nhau từ ngày này sang ngày khác. Nếu thấy khác, hãy coi trọng.
- Xe bị lệch sang một bên khi phanh.
- Bàn đạp hoặc vô lăng rung khi giảm tốc.
- Mùi khét sau khi phanh gấp nhiều lần hoặc sau một đoạn xuống dốc dài.
- Quãng phanh dài hơn bạn nghĩ. Nếu xe cần nhiều đường hơn để giảm tốc thì có điều gì đó không ổn.
- Đèn cảnh báo phanh hoặc đèn cảnh báo khác trên bảng đồng hồ. Bài hướng dẫn về đèn trên bảng đồng hồ của chúng tôi giải thích cách xử lý.
Nếu bạn nhận ra một trong những dấu hiệu này, đừng chờ nó lặp lại thành quy luật. Một dấu hiệu rõ ràng là đủ để đặt lịch kiểm tra.
Khi nào phải dừng xe ngay
Có những tình huống không phải để cố chạy nốt ca.
- Bàn đạp xuống sâu hơn bình thường, hoặc chìm dần khi giữ lực đều.
- Xe không giảm tốc đúng cách, hoặc dừng yếu hơn nhiều so với thường lệ.
- Đèn cảnh báo phanh vẫn sáng sau khi bạn khởi động xe.
- Bạn nghe tiếng nghiến lớn mỗi lần đạp bàn đạp.
- Có thứ gì đó có mùi như đang cháy, hoặc có khói gần một bánh xe.
Trong những trường hợp này, hãy tìm chỗ an toàn để tấp vào càng sớm càng tốt, bật đèn cảnh báo nguy hiểm, và đừng tiếp tục lái để hoàn thành một chuyến. Gọi cứu hộ hoặc xe kéo, và nói rõ ràng với khách về điều đang xảy ra. Nền tảng của bạn có các bước riêng cho chuyến đi không thể hoàn thành. Phanh hỏng không bao giờ đáng để liều, và một lời giải thích bình tĩnh tốt hơn một chuyến lái vội vàng.
Thói quen giúp phanh bền hơn
Bạn không thể ngăn phanh mòn, nhưng có thể làm nó chậm lại. Những thói quen này cũng làm chuyến đi êm hơn, và khách sẽ nhận ra điều đó.
- Nhìn thật xa phía trước. Bạn thấy chỗ phải dừng càng sớm thì càng có thể giảm tốc nhẹ nhàng.
- Nhả chân ga sớm. Để xe tự chậm lại trước khi chạm vào bàn đạp sẽ giúp giảm mòn.
- Giữ khoảng cách thoải mái với xe phía trước, để bạn không bao giờ phải phanh gấp.
- Phanh êm và sớm, đừng muộn rồi đạp mạnh. Một cú đạp nhẹ nhàng, đều tay dễ chịu hơn cho các chi tiết và cho khách của bạn.
- Làm theo lời khuyên trong sách hướng dẫn khi xuống dốc dài. Với một đoạn xuống dốc dài, một số xe được thiết kế để động cơ giúp hãm xe, nhờ vậy phanh không quá nóng. Hãy hỏi sách hướng dẫn hoặc thợ máy của bạn.
- Đừng gác chân lên bàn đạp. Ngay cả lực nhẹ nhưng liên tục cũng gây mòn và nóng.
Xe điện và xe hybrid
Nếu xe của bạn là xe điện hoặc hybrid, nó có thể tự giảm tốc bằng động cơ điện, điều này có thể giảm bớt việc cho phanh. Đó là một lợi thế thật sự, nhưng không có nghĩa là phanh không cần chăm sóc. Những chi tiết ít dùng vẫn có thể gỉ và bám bụi, và dầu phanh vẫn cần được kiểm tra như sách hướng dẫn nêu. Hãy hỏi thợ máy xe của bạn cần những gì.
Sau mưa, rửa xe và đỗ xe
Phanh hoạt động khác đi khi ướt hoặc lạnh.
- Sau mưa lớn hoặc khi rửa xe, những lần phanh đầu tiên có thể yếu hơn hoặc hơi khác một lúc. Hãy đạp nhẹ vài lần khi bắt đầu lái ở nơi an toàn, và sẵn sàng chừa thêm khoảng cách.
- Sau khi xe đỗ một thời gian, nhất là trong thời tiết ẩm, bề mặt có thể gỉ nhẹ và gây tiếng động ở những lần phanh đầu. Điều này thường gặp và thường tự hết. Nếu không hết, hãy nhắc tới trong lần kiểm tra tiếp theo.
Làm việc với thợ máy
Bạn không cần biết tên các bộ phận. Bạn chỉ cần mô tả điều mình nhận thấy và đặt những câu hỏi hay.
- Mô tả cái gì, khi nào và ở đâu: “tiếng rít khi tôi phanh nhẹ”, “rung khi tôi giảm tốc từ tốc độ cao”, “bàn đạp mềm hơn tuần trước”.
- Hỏi đã kiểm tra những gì, và nhờ cho xem các chi tiết mòn nếu bạn muốn.
- Hỏi điều gì khẩn cấp và điều gì có thể chờ, và đòi một câu trả lời rõ ràng.
- Giữ hồ sơ về những gì đã làm và khi nào, để bạn lên kế hoạch cho lần kiểm tra tiếp theo. Bài viết của chúng tôi về việc giữ hóa đơn cho xe giải thích lý do.
Lên kế hoạch kiểm tra theo ngày làm việc
Sửa phanh có thể mất vài giờ, và lâu hơn nếu phải đặt phụ tùng. Hãy đặt lịch vào lúc vắng của tuần, không phải ngày trước một sự kiện lớn hay một kỳ nghỉ lễ. Nếu có tiếng động xuất hiện trong một tuần bận rộn, hãy đi kiểm tra sớm nhất trong khả năng của bạn. Nếu bạn không chắc tiếp tục lái có an toàn hay không, hãy coi chính sự nghi ngờ đó là câu trả lời và dừng lại.
PeakMere có thể giúp bạn thấy những giờ nào trong ngày thường vắng hơn ở thành phố của bạn, để bạn xếp lịch ghé xưởng vào một khoảng trống thay vì giữa một ca đang đắt khách. Mọi thứ nó hiển thị đều là ước tính, nên hãy lên kế hoạch có chừa dư địa.
Danh sách kiểm tra nhanh
- Lắng nghe tiếng rít, tiếng nghiến và tiếng động lạ, và cảm nhận sự thay đổi ở bàn đạp và vô lăng.
- Coi đèn cảnh báo phanh, bàn đạp chìm hoặc phanh kém là lý do để ngừng lái.
- Nhìn xa, nhả ga sớm và phanh êm.
- Giữ khoảng cách thoải mái và đừng gác chân lên bàn đạp.
- Nhờ kiểm tra phanh trong mỗi lần bảo dưỡng định kỳ.
- Mô tả triệu chứng rõ ràng và giữ hồ sơ công việc đã làm.
- Đặt lịch sửa chữa vào lúc vắng, trước khi một dấu hiệu nhỏ thành tình huống khẩn cấp.
- Làm theo sách hướng dẫn sử dụng xe và thợ máy có chuyên môn cho mọi điều riêng của xe bạn.
PeakMere giúp bạn tìm giờ vắng trong thành phố, để việc kiểm tra phanh nằm gọn giữa các chuyến.