Kiến thức cơ bản về ắc quy ô tô: phát hiện ắc quy yếu trước khi xe chết máy
Không gì phá hỏng một ngày làm việc nhanh bằng chiếc xe không nổ máy. Bạn lên xe, xoay chìa hoặc bấm nút, rồi nghe một tiếng tách, một tiếng rền yếu ớt hoặc hoàn toàn im lặng. Khi có khách đang chờ đón, sự im lặng đó rất tốn kém. Phần lớn trường hợp, nguyên nhân là ắc quy, và ắc quy hầu như luôn báo trước đôi chút. Người lái biết nhận ra dấu hiệu có thể thay ắc quy vào một buổi chiều vắng, thay vì phải kêu cứu trong bãi đậu xe giữa đêm.
Hướng dẫn này dành cho tài xế chạy xe công nghệ, tài xế taxi và tài xế riêng làm việc trong thành phố của mình, không chỉ ở sân bay. Bài giải thích bằng lời đơn giản ắc quy nhỏ trong xe làm gì, cách nhận ra nó đang yếu đi, những thói quen hằng ngày làm nó mau hao mòn và cách kích nổ an toàn. Thời tiết lạnh đã có bài riêng, nên ở đây chúng tôi nói về ắc quy nói chung. Đây là lời khuyên chung. Sách hướng dẫn sử dụng và thợ máy có chuyên môn hiểu rõ xe của bạn, nên hãy làm theo họ trước. Chúng tôi không đưa ra tuổi thọ, điện áp hay giá tiền, vì chúng phụ thuộc vào loại ắc quy và chiếc xe.
Câu trả lời ngắn gọn
- Xe nào cũng có một ắc quy để khởi động xe và giữ cho các thiết bị điện tử hoạt động, và ắc quy cũng hao mòn như mọi bộ phận khác.
- Khởi động chậm, đèn mờ, thiết bị điện tử hoạt động lạ và đèn cảnh báo ắc quy là những dấu hiệu sớm. Đừng chờ đến khi xe hỏng hẳn.
- Chạy quãng ngắn, dùng nhiều thiết bị điện tử và dừng lâu khi đã tắt máy làm ắc quy mau yếu hơn.
- Hãy nhờ tiệm kiểm tra ắc quy trong lần bảo dưỡng định kỳ. Kiểm tra rất nhanh và cho bạn biết nhiều hơn việc đoán mò.
- Hãy biết cách kích nổ xe an toàn, hoặc gọi người giúp. Đấu dây sai có thể làm bạn bị thương và hỏng xe.
- Nếu xe không nổ máy mà đang có khách chờ, hãy nói thật với khách và làm theo các bước của nền tảng bạn đang dùng.
Ắc quy làm gì
Ắc quy cung cấp lực điện để khởi động động cơ. Khi xe đã chạy, hệ thống sạc tiếp quản, cấp điện cho các thiết bị điện tử và nạp đầy lại ắc quy. Nếu hệ thống sạc yếu hoặc ắc quy đã cũ, xe có thể vẫn nổ bình thường một thời gian rồi hỏng mà không báo trước.
Xe điện cũng có một ắc quy nhỏ hơn cho các thiết bị điện tử của xe, tách biệt với bộ pin lớn dẫn động bánh xe. Ắc quy nhỏ hết điện có thể khiến xe điện không phản ứng gì, dù pin lớn vẫn đầy. Hãy xem sách hướng dẫn để biết xe của bạn xử lý chuyện này thế nào, và đừng cho rằng sự cố chỉ nằm ở pin lớn.
Dấu hiệu sớm của ắc quy đã yếu
Ắc quy hiếm khi chết chỉ trong một giây. Những dấu hiệu sau đáng để bạn để ý.
- Khởi động chậm. Động cơ quay chậm hơn hoặc phát ra tiếng nặng nhọc.
- Tiếng tách khi bạn cố nổ máy, ngoài ra gần như không có gì xảy ra.
- Đèn pha hoặc đèn trong xe mờ, nhất là khi xe nổ không tải.
- Thiết bị điện tử hoạt động lạ: màn hình tự khởi động lại, kính xe lên xuống chậm, radio tự cài đặt lại.
- Đèn cảnh báo ắc quy hoặc sạc trên bảng đồng hồ. Hướng dẫn về đèn trên bảng đồng hồ của chúng tôi giải thích nên làm gì.
- Vỏ bị phồng hoặc rò rỉ. Đừng chạm vào. Hãy nhờ người có chuyên môn xem.
- Lớp cặn trắng hoặc xanh lục lam trên các cực kim loại, có thể cản trở tiếp xúc.
- Ắc quy đã nằm trong xe rất lâu. Chỉ riêng tuổi đã là lý do để kiểm tra.
Một dấu hiệu riêng lẻ chưa nói lên tất cả. Nhưng đó là lý do tốt để đặt lịch kiểm tra trước tuần bận rộn kế tiếp.
Thói quen làm ắc quy mau hỏng
Bạn không thể ngăn ắc quy già đi, nhưng một số thói quen làm nó già nhanh hơn.
- Nhiều chuyến ngắn. Hệ thống sạc cần thời gian để nạp lại phần đã mất khi khởi động. Cả ngày chạy quãng ngắn khi máy chưa kịp nóng có thể khiến ắc quy luôn thiếu điện.
- Nhiều thiết bị điện tử. Điện thoại, camera hành trình, máy tính bảng, ghế sưởi và điều hòa đều dùng điện. Xe thường đáp ứng được khi đang chạy, nhưng không khi đã tắt máy.
- Chờ khách khi tắt máy mà mọi thứ vẫn bật. Chờ lâu với radio, đèn và bộ sạc chạy có thể làm cạn ắc quy. Hướng dẫn của chúng tôi về chuẩn bị xe giữa các ca có nhắc đến điều này.
- Để quên đèn hoặc phụ kiện. Đèn trong xe, thiết bị cắm vào không tắt theo xe, hoặc cửa đóng chưa kín.
- Đầu nối lỏng hoặc bẩn. Gỉ sét và kẹp lỏng làm việc khởi động khó hơn.
- Để xe đậu lâu ngày. Xe đậu nhiều ngày có thể mất điện dần. Nếu bạn nghỉ dài ngày, hãy hỏi thợ máy nên làm gì.
Nếu bạn dùng camera hành trình hoặc thiết bị khác vẫn có điện khi xe tắt máy, hãy xem sách hướng dẫn hoặc hỏi người lắp đặt xem nó được đấu dây thế nào, để nó không làm cạn ắc quy.
Kiểm tra và thay thế
Tiệm có thể kiểm tra ắc quy rất nhanh, và nhiều nơi làm việc này trong dịch vụ bảo dưỡng định kỳ. Kết quả cho biết ắc quy còn bao nhiêu sức, dù xe vẫn nổ được. Nếu kết quả cho thấy ắc quy yếu, tự chọn lúc thay ắc quy sẽ rẻ hơn so với tiền kéo xe và một ca làm việc bị mất.
- Hãy nhờ kiểm tra mỗi lần bảo dưỡng, nhất là khi ắc quy không còn mới.
- Hãy yêu cầu đúng loại sách hướng dẫn khuyên dùng. Dùng sai loại có thể gây rắc rối.
- Nhờ lắp đặt đúng cách. Ắc quy cần được cố định chắc chắn và các đầu nối sạch, siết chặt.
- Hỏi về việc xử lý ắc quy cũ. Tiệm bán ắc quy mới thường nhận lại ắc quy cũ để tái chế, nên đừng vứt bỏ.
- Giữ giấy tờ, kể cả phiếu bảo hành. Bài viết của chúng tôi về việc giữ hóa đơn cho xe giải thích lý do.
Kích nổ an toàn
Một số tài xế giữ dây câu bình, số khác giữ bộ kích nổ cầm tay. Cái nào cũng giúp bạn chạy lại được, nhưng đều cần cẩn trọng. Luôn làm theo sách hướng dẫn của bạn. Đây chỉ là những điểm chung.
- Đọc hướng dẫn của xe và của thiết bị hay dây câu trước khi bạn thật sự cần đến.
- Không kích nổ ắc quy bị nứt, phồng hoặc rò rỉ. Hãy gọi người giúp.
- Giữ đúng thứ tự đấu dây như sách hướng dẫn nêu, và đừng để các kẹp chạm vào nhau.
- Giữ mặt và người tránh xa ắc quy, và giữ lửa, tia lửa, thuốc lá thật xa.
- Đừng để hai xe chạm vào nhau, và tắt các thiết bị điện tử trước khi đấu dây.
- Cho xe chạy một lúc sau đó, rồi nhờ kiểm tra ắc quy và hệ thống sạc. Kích nổ chỉ chữa triệu chứng, không chữa nguyên nhân.
- Sạc bộ kích nổ cầm tay thường xuyên, để nó dùng được khi bạn cần.
- Một số xe, nhất là xe điện, có quy định riêng hoặc điểm kích nổ chuyên dụng. Hãy xem sách hướng dẫn trước khi thử.
Nếu bạn chưa tự tin, hãy gọi cứu hộ hoặc thợ máy. Đó luôn là lựa chọn đúng.
Nếu xe không nổ máy
- Giữ bình tĩnh và đảm bảo an toàn cho xe. Bật đèn khẩn cấp nếu bạn ở nơi người khác có thể đâm vào xe.
- Nói thẳng với khách, nếu có khách. Nền tảng của bạn có các bước riêng cho chuyến đi không thể hoàn thành.
- Kiểm tra những thứ đơn giản. Xe có đang ở số P (đỗ) hoặc số N (số mo) không? Chìa khóa điều khiển còn hoạt động không? Có đầu nối nào bị lỏng không?
- Đừng đề máy liên tục. Thử nhiều lần có thể làm ắc quy cạn thêm và hại củ đề.
- Gọi người giúp nếu cách đơn giản không có tác dụng.
Hãy luôn giữ sẵn một cách để gọi trợ giúp: điện thoại còn đủ pin, và số liên lạc cứu hộ nếu bạn có.
Lên kế hoạch quanh chiếc ắc quy
Thay ắc quy thường nhanh. Hãy đặt lịch vào lúc vắng khách trong tuần. Nếu kết quả kiểm tra cho thấy ắc quy yếu, hãy thay sớm thay vì hy vọng cầm cự qua giai đoạn đông khách. Thời điểm rẻ nhất để thay ắc quy là trước khi nó hỏng, còn đắt nhất là vào đúng những giờ đông khách nhất của bạn.
Danh sách kiểm tra nhanh
- Để ý khởi động chậm, đèn mờ, thiết bị điện tử lạ và đèn cảnh báo.
- Nhờ kiểm tra ắc quy trong các lần bảo dưỡng định kỳ, nhất là ắc quy cũ.
- Tránh chờ lâu khi tắt máy mà mọi thứ vẫn chạy.
- Kiểm tra đầu nối có chặt và sạch không, và hỏi tiệm nếu thấy lớp cặn.
- Biết cách kích nổ an toàn, hoặc gọi người giúp.
- Không bao giờ kích nổ ắc quy nứt, phồng hoặc rò rỉ.
- Nhờ kiểm tra nguyên nhân sau khi kích nổ.
- Thay ắc quy yếu vào lúc vắng khách, đúng loại sách hướng dẫn khuyên dùng.
PeakMere giúp bạn tìm giờ vắng trong thành phố của mình, để việc kiểm tra ắc quy diễn ra trước khi xe kịp chết máy.