Cẩm nang tài xế

Kiểm soát căng thẳng và nổi nóng khi lái xe: giữ bình tĩnh giữa đường đông

Giao thông là một cỗ máy tạo căng thẳng. Có người lạng vào trước mũi xe bạn, tiếng còi inh ỏi, đèn vừa tới nơi đã chuyển đỏ, và điểm đón khách thì nằm lệch sang bên kia con phố đông đúc. Với người lái xe nhiều giờ mỗi ngày giữa dòng xe ấy, những bực bội nhỏ có thể dồn lại rất nhanh. Có lúc cơn giận đến từ một tài xế khác. Có lúc nó trỗi dậy ngay trong bạn.

Hướng dẫn này dành cho những ai chạy xe công nghệ, lái taxi hoặc làm tài xế riêng. Nội dung nói về cả thành phố của bạn, không chỉ sân bay. Nó bàn về căng thẳng và tính nóng của chính bạn trên đường, và việc nên làm khi người khác mất bình tĩnh. Cách xử lý hành khách khó tính và cách hồi phục sau một chuyến xe mệt mỏi đã có hướng dẫn riêng. Đây là lời khuyên chung, không phải lời khuyên y tế hay sức khỏe tinh thần, và không dùng số liệu thống kê. Nếu căng thẳng hay cơn giận cứ nặng nề hoặc kéo dài, hãy nói chuyện với người bạn tin cậy hoặc một chuyên gia có trình độ.

Câu trả lời ngắn

  • Căng thẳng khi đi đường là chuyện bình thường, nhưng cách bạn phản ứng là điều có thể luyện tập.
  • Hãy nhận ra những dấu hiệu sớm trên cơ thể, như siết chặt tay lái hay nghiến hàm, trước khi chúng biến thành hành động.
  • Đừng bao giờ đáp trả sự hung hăng bằng sự hung hăng. Hãy tạo khoảng cách và để chuyện đó qua đi.
  • Nếu một tài xế khác trông nguy hiểm, đừng cãi nhau, đuổi theo hay dừng lại vì họ. Giữ khoảng cách và nhờ giúp đỡ nếu cần.
  • Áp lực thời gian gây ra phần lớn căng thẳng, nên hãy chừa dư thời gian khi có thể.
  • An toàn và điểm đánh giá của bạn quan trọng hơn việc mình đúng.
  • Nếu căng thẳng nặng cứ quay lại, hãy tìm đến sự hỗ trợ.

Căng thẳng trông như thế nào trong xe

Căng thẳng thể hiện ra cơ thể trước tiên.

  • Siết chặt tay lái và vai gồng lên.
  • Thở ngắn và nông.
  • Nghiến hàm hoặc mặt căng cứng.
  • Lầm bầm, quát tháo hoặc bấm còi trước những điều bạn không thể thay đổi.
  • Chạy sát hơn, nhanh hơn hoặc đột ngột hơn bình thường.
  • Đầu óc quay cuồng, nhớ đi nhớ lại việc tài xế khác đã làm.

Nếu nhận ra những dấu hiệu này, bạn có quyền lựa chọn. Bạn có thể để chúng lớn dần, hoặc làm mọi thứ chậm lại. Nhận ra là bước đầu tiên.

Những điều hay gây căng thẳng

Biết điều gì khiến mình căng thẳng sẽ giúp bạn chuẩn bị.

  • Đường đông và chậm trễ, nhất là khi bạn đang vội.
  • Bị chèn ép hoặc chặn đường, hay chứng kiến một tình huống suýt va chạm.
  • Còi xe và cử chỉ của các tài xế khác.
  • Đường khó hiểu và ghim sai vị trí, khi lộ trình không khớp với thực tế.
  • Chờ một hành khách đến muộn, hoặc chưa thấy xuất hiện.
  • Áp lực từ đồng hồ, chẳng hạn cảm giác đang mất thời gian.
  • Mệt, đói hoặc khát, khiến mọi thứ nặng nề hơn.

Phần lớn những điều này không thể loại bỏ. Bạn chỉ có thể thay đổi cách mình đối diện với chúng.

Những cách dùng ngay lúc đó

Khi thấy căng thẳng dâng lên, hãy thử từng việc nhỏ một.

  1. Nới lỏng tay lái và hạ vai xuống.
  2. Thở ra chậm, dài hơn hơi hít vào. Làm vài lần.
  3. Nới rộng khoảng cách với xe phía trước. Càng nhiều khoảng trống, bạn càng có thêm thời gian.
  4. Tự nói với mình một câu bình tĩnh, chẳng hạn "không đáng đâu" hoặc "bỏ qua đi".
  5. Nhìn bức tranh lớn hơn. Một tiếng nữa chuyện này còn quan trọng không?
  6. Bật thứ gì đó êm dịu, như nhạc nhẹ hoặc sự yên lặng, tùy bạn thích.
  7. Nhường cho tài xế kia đi. Nhường ai đó chen vào hay vượt lên hiếm khi khiến bạn mất gì nhiều.

Nếu bạn rất bực, hãy dừng ở nơi an toàn và đúng luật, nghỉ một lát rồi hãy đi tiếp. Đừng bao giờ gọi điện hay nhắn tin khi đang giận mà vẫn lái xe.

Khi tài xế khác đang nổi giận

Đôi khi vấn đề không nằm ở bạn. Một tài xế bám sát đuôi xe, bấm còi, quát tháo hoặc làm cử chỉ.

  • Đừng đáp lại. Không cử chỉ, không quát, không đạp phanh trêu, không đua xe.
  • Tránh nhìn vào mắt họ, giữ cửa kính đóng và khóa cửa.
  • Tạo khoảng trống. Giảm tốc nhẹ nhàng, đổi làn nếu an toàn, hoặc để người đó vượt qua.
  • Đừng dừng xe và bước xuống để đối đầu với ai, dù bạn thấy bất công đến đâu.
  • Đừng lái về nhà hay đến nơi vắng vẻ nếu bạn đang bị bám theo.
  • Nếu bạn cảm thấy bị đe dọa, hãy lái đến nơi công cộng đông người, đủ ánh sáng và gọi dịch vụ khẩn cấp.
  • Ghi nhớ những gì bạn có thể nhớ một cách an toàn, như mô tả chiếc xe, và báo lại khi an toàn, theo quy định của địa phương.

Mục tiêu của bạn là thoát khỏi tình huống một cách an toàn. Bạn không cần phải thắng.

Xử lý áp lực đằng sau căng thẳng

Phần lớn căng thẳng trên đường đến từ cảm giác bị trễ hoặc bị tụt lại. Bạn có thể giảm nó.

  • Chừa dư thời gian. Tính thêm thời gian cho việc đón khách và cho giao thông, để bạn không lái xe với cái bụng thắt lại.
  • Đừng đuổi theo mọi yêu cầu. Đuổi theo dẫn đến vội vàng, vội vàng dẫn đến sai sót và giận dữ.
  • Nghỉ giải lao. Đói, khát và mệt khiến bạn dễ cáu. Một lần nghỉ đàng hoàng giúp bảo vệ sự kiên nhẫn của bạn.
  • Lên sẵn lộ trình cho những nơi đông đúc, để bạn không phải quyết định trong lúc bị áp lực.
  • Tận dụng những lúc yên ắng để lấy lại cân bằng thay vì lướt màn hình tìm chuyến tiếp theo.
  • Chấp nhận rằng có những chậm trễ không phải việc của bạn để sửa. Một con đường bị chặn hay một đèn đỏ dài chỉ là sự thật.

Để có một kế hoạch còn chỗ để thở, hãy xem hướng dẫn về lập kế hoạch giờ chạy hằng tuần và ngày nghỉ.

Thói quen tạo nên sự bình tĩnh

  • Chọn một âm thanh giúp bạn dịu lại. Có tài xế thích nhạc, có người thích radio nói chuyện hoặc sách nói, có người thích im lặng.
  • Giữ khoang xe dễ chịu. Nhiệt độ, không khí trong lành và không gian gọn gàng đều có ích.
  • Ăn uống đều đặn.
  • Ngủ đủ, vì mệt mỏi làm cạn kiên nhẫn của bất kỳ ai.
  • Nghĩ tốt về các tài xế khác. Họ có thể đang lạc đường, đang mệt hoặc đang vội vì lý do riêng. Đây không phải cớ để lái xe nguy hiểm, nhưng nó có thể làm dịu cái gai trong lòng.
  • Giữ chiếc xe và kế hoạch của bạn đơn giản, để có ít thứ hơn có thể trục trặc.

Bình tĩnh là một kỹ năng. Như mọi kỹ năng khác, nó tiến bộ nhờ luyện tập, và ai cũng có những ngày tệ.

Sau một khoảnh khắc căng thẳng

Căng thẳng không phải lúc nào cũng hết khi sự việc kết thúc.

  • Để cơ thể lắng xuống. Hít thở, thả lỏng vai và uống nước.
  • Đừng nghĩ đi nghĩ lại. Nếu thấy mình đang làm thế, hãy gọi tên nó và buông đi.
  • Đừng mang nó sang chuyến tiếp theo. Hành khách kế tiếp không gây ra chuyện đó.
  • Nói về nó sau, với bạn bè, người nhà hoặc một tài xế khác, nếu việc đó giúp ích.
  • Nghỉ lâu hơn nếu cảm giác ấy vẫn còn.

Nếu cơn giận, nỗi lo hay sự căng thẳng nặng nề, cứ quay lại, hoặc ảnh hưởng đến giấc ngủ, tâm trạng hay các mối quan hệ của bạn, hãy nói chuyện với bác sĩ hoặc một chuyên gia có trình độ. Đó là dấu hiệu của sức mạnh, không phải của sự yếu đuối.

Khi nào nên dừng một lúc

Có những ngày dừng lại là khôn ngoan hơn.

  • Bạn thấy cáu bất thường hoặc phản ứng quá nhanh.
  • Bạn đã quát vào con đường một lúc rồi.
  • Bạn nhận ra mình đang liều những điều bình thường mình sẽ tránh.
  • Tay bạn run hoặc ngực thấy tức.
  • Bạn thấy quá tải và không thể bình tĩnh lại.

Vào một ngày như vậy, hãy kết thúc ca ở nơi an toàn và nghỉ ngơi. Nếu bạn thấy không khỏe hoặc gặp nguy hiểm, hãy gọi dịch vụ khẩn cấp. Không chuyến xe nào đáng để đổi bằng một vụ va chạm hay một cuộc ẩu đả.

Danh sách kiểm tra nhanh

  • Nhận ra các dấu hiệu: tay siết, hàm, hơi thở và vai.
  • Thở ra chậm, nới khoảng cách và nhường cho tài xế kia đi.
  • Đừng bao giờ đáp trả sự hung hăng. Tạo khoảng trống, và gọi dịch vụ khẩn cấp nếu bạn cảm thấy bị đe dọa.
  • Chừa dư thời gian, ăn, uống và nghỉ giải lao.
  • Đừng mang khoảnh khắc căng thẳng vừa rồi sang chuyến tiếp theo.
  • Hãy tìm đến người bạn tin cậy hoặc chuyên gia nếu căng thẳng không lắng xuống.

PeakMere cho bạn thấy lúc nào thành phố yên ắng, lúc nào đông, để bạn vào giờ cao điểm thật sẵn sàng.