Cẩm nang tài xế

Dùng chung xe với tài xế khác: bàn giao để êm ấm và an toàn

Rất nhiều chiếc xe chạy nhiều hơn một ca. Vợ chồng thay phiên nhau, cha mẹ dùng chung với con đã lớn, hai người bạn chia nhau các ngày trong tuần, hoặc chủ xe cho thuê những giờ mình không dùng. Xe chạy nhiều giờ hơn thì sinh lời hơn, nhưng cũng mòn nhanh hơn, và thói quen của hai người cùng dồn vào một khoang xe. Nếu không có kế hoạch, những chuyện nhỏ sẽ chồng chất: bình xăng cạn, mùi khó chịu, một vết xước không ai nhắc tới, lần thay dầu bị bỏ lỡ, một cuộc cãi nhau về chuyện ai trả khoản nào.

Bài hướng dẫn này dành cho tài xế chạy xe công nghệ, tài xế taxi và tài xế riêng đang dùng chung xe hoặc đang cân nhắc việc đó. Nội dung nói về cách làm hằng ngày để bàn giao xe cho tốt. Bài không có con số nào và không đưa ra lời khuyên về pháp lý, thuế hay bảo hiểm. Việc dùng chung có được phép hay không, ai phải có tên trong giấy tờ nào và những gì được bảo hiểm đều phụ thuộc vào nền tảng của bạn, công ty bảo hiểm, giấy phép lái xe và luật địa phương. Hãy làm rõ những điều đó trước, bằng văn bản nếu có thể, và hỏi những người có thẩm quyền quyết định.

Câu trả lời ngắn gọn

  • Kiểm tra quy định trước lần bàn giao đầu tiên: nền tảng, công ty bảo hiểm và luật địa phương quyết định điều gì được phép.
  • Mỗi tài xế dùng tài khoản của riêng mình. Đừng bao giờ dùng chung thông tin đăng nhập.
  • Thống nhất một quy trình bàn giao đơn giản và giữ đúng như vậy.
  • Để lại xe đúng như bạn muốn nhận: đủ xăng hoặc điện, sạch sẽ, không có bất ngờ.
  • Giữ một ghi chú chung về sự cố và bảo dưỡng.
  • Nói về chi phí và việc chăm sóc xe từ sớm, nhẹ nhàng và rõ ràng.
  • Bảo vệ thời gian nghỉ. Một chiếc xe không bao giờ nghỉ có thể khiến người ta lái xe khi mệt.

Quy định trước, quy trình sau

Trước khi sắp xếp lịch, hãy chắc chắn rằng cách làm này được phép và có bảo hiểm.

  • Nền tảng của bạn. Hỏi xem họ yêu cầu gì đối với từng tài xế và từng xe, và nhiều tài xế có được dùng chung một xe hay không.
  • Bảo hiểm của bạn. Hỏi công ty bảo hiểm xem những gì được chi trả khi nhiều người khác nhau lái xe để làm việc, và những gì phải khai báo.
  • Giấy phép lái xe và giấy phép hành nghề. Mỗi tài xế cần có những gì quy định địa phương yêu cầu cho công việc mình làm.
  • Quyền sở hữu và điều khoản thuê xe. Nếu xe đi thuê hoặc đang trả góp, hãy xem hợp đồng nói gì về người lái khác.

Đừng tự cho là ổn. Một khoảng trống âm thầm trong giấy tờ có thể thành rắc rối lớn sau một sự cố. Hãy giữ bản sao những gì người ta đã nói với bạn. Bài hướng dẫn về việc gia hạn và giấy tờ đúng hạn có thể giúp bạn ngăn nắp hơn.

Thỏa thuận những điều cơ bản bằng văn bản

Một thỏa thuận ngắn bằng văn bản, thậm chí chỉ là một tin nhắn cả hai cùng lưu lại, giúp tránh rất nhiều bất đồng.

  • Ai lái khi nào. Ngày, giờ và cách đổi ca.
  • Ai được lái. Chỉ những người đã thống nhất.
  • Xe được dùng vào việc gì. Công việc, đi lại cá nhân hay cả hai.
  • Ai trả khoản nào. Nhiên liệu hoặc sạc điện, vệ sinh, sửa chữa, phụ tùng hao mòn, tiền phạt, tiền đỗ xe và bảo hiểm.
  • Chuyện gì xảy ra nếu xe không dùng được. Sửa chữa, tai nạn, hỏng giữa đường.
  • Cách chấm dứt thỏa thuận. Một lối thoát công bằng giúp cả hai yên tâm khi bắt đầu.

Hãy viết thỏa thuận với thiện chí và rõ ràng. Đó không phải dấu hiệu của sự nghi ngờ. Đó là cách để bạn bè và người thân vẫn là bạn bè và người thân.

Quy trình bàn giao

Bàn giao là lúc việc dùng chung thành công hay thất bại. Một quy trình hai phút, làm giống nhau mỗi lần, là đủ.

  • Nhiên liệu hoặc điện. Thống nhất mức để lại khi giao xe và giữ đúng. Chạy cạn đến giọt cuối cùng là khởi đầu của những cuộc cãi vã.
  • Sạch sẽ. Dọn rác, lau bảng điều khiển, kiểm tra ghế và sàn xe. Người kế tiếp có thể phải đón khách ngay từ đầu ca.
  • Đi một vòng quanh xe. Xem thân xe, lốp và đèn. Nếu thấy điều gì mới, hãy nói ra.
  • Bảng đồng hồ. Nói về mọi đèn cảnh báo hoặc tiếng động lạ.
  • Giá đỡ điện thoại và dây cáp. Để đúng chỗ đã thống nhất, hoặc mang theo đồ của riêng mình.
  • Đồ dùng sẵn có. Nước, khăn giấy, túi và cục sạc nên có sẵn khi tài xế kế tiếp cần.
  • Ảnh chụp. Vài tấm ảnh nhanh mỗi lần bàn giao có thể giải đáp thắc mắc về việc vết xước xuất hiện từ khi nào. Hãy giữ ảnh riêng tư.

Giữ một ghi chú chung

Một ghi chú chung đơn giản trên điện thoại của cả hai rất hữu ích.

  • Sự cố. Tiếng ồn, đèn báo, lốp non hơi, xe khó nổ.
  • Bảo dưỡng. Lần bảo dưỡng gần nhất khi nào và sắp tới cần làm gì.
  • Hóa đơn. Ai đã trả khoản nào và khi nào.
  • Lời nhắn. Mọi điều tài xế kế tiếp nên biết, như một con đường bị chặn hay một chỗ đỗ xe khó.

Nếu sau mỗi ca mỗi người ghi một dòng, ghi chú sẽ trở thành trí nhớ của chiếc xe. Các bài hướng dẫn về lên lịch bảo dưỡng quanh ca làm và về lưu hóa đơn cho xe rất hợp với cách làm này.

Tài khoản và ứng dụng vẫn là của riêng mỗi người

Mỗi tài xế dùng tài khoản riêng, cách cài đặt điện thoại riêng và giấy tờ riêng. Dùng chung thông tin đăng nhập, kể cả giữa người thân thiết, có thể vi phạm quy định của nền tảng và gây rắc rối thật sự nếu có chuyện xảy ra. Nếu nền tảng của bạn cho phép một cách sắp xếp cụ thể, hãy làm theo đúng các bước của họ và không làm gì khác. Hãy giữ thông báo và cài đặt cá nhân tách biệt, để giờ yên tĩnh của người này không làm thay đổi cài đặt của người kia.

Hao mòn, chăm sóc và sự trung thực

Xe làm việc lâu hơn thì mòn nhanh hơn. Đó không phải lý do để tránh dùng chung, nhưng là lý do để theo dõi sát.

  • Kiểm tra lốp, phanh và các loại chất lỏng thường xuyên hơn so với khi chỉ có một tài xế.
  • Đừng bỏ qua những tiếng ồn nhỏ. Nói ngay.
  • Báo hư hại một cách trung thực. Một vết xước được nói ra hôm nay chỉ là một cuộc trò chuyện. Một vết xước tuần sau mới phát hiện sẽ thành một cuộc cãi vã.
  • Chia sẻ chi phí chăm sóc xe một cách công bằng, kể cả vệ sinh và những việc nhỏ không ai thấy.
  • Tôn trọng giới hạn của xe. Nếu đã đến lúc sửa, đừng cố nhét thêm một ca nữa.

Nghỉ ngơi và an toàn

Hai tài xế dùng một xe có thể khiến xe chạy gần như cả ngày. Điều đó ổn với chiếc xe nhưng vất vả với con người. Hãy bảo đảm mỗi người vẫn được ngủ, ăn uống và nghỉ những ngày nghỉ thực sự. Các ca nối tiếp nhau không có khoảng nghỉ, kết thúc khuya rồi lại bắt đầu sớm, và lời hứa "chạy thay" cho người đang ốm là những cách khiến người ta lái xe khi mệt. Nếu một tài xế không khỏe, hãy nói ra và để xe đứng yên. An toàn luôn đặt trước mọi lịch trình.

Khi có chuyện không may

Hãy quyết định trước ai làm gì.

  • Ai gọi cho ai sau một sự cố, hỏng xe hoặc khi nhận phiếu phạt.
  • Giấy tờ để ở đâu, và ai giữ bản sao.
  • Ai báo cho nền tảng và công ty bảo hiểm, và báo bằng cách nào.
  • Cách xử lý tiền phạt và chi phí sửa chữa giữa hai bạn.

Một kế hoạch bình tĩnh được viết ra vào ngày yên ả đáng giá hơn nhiều so với một cuộc nói chuyện căng thẳng vào ngày tồi tệ.

Dùng PeakMere với xe dùng chung

Nếu cả hai cùng dùng PeakMere, mỗi người có thể xem tình hình sân bay trực tiếp, kế hoạch tối nay và các cảnh báo trên điện thoại của mình. Đó chỉ là ước tính, nên hãy dùng để lên kế hoạch chứ không để hứa hẹn. Một cuộc trò chuyện ngắn về tuần tới, ai nhận ca tối ở sân bay và ai nhận buổi sáng yên ắng, sẽ dễ hơn khi cả hai cùng thấy một bức tranh về thành phố của mình.

Những sai lầm thường gặp

  • Bắt đầu mà không kiểm tra quy định.
  • Dùng chung thông tin đăng nhập để tiết kiệm một phút.
  • Để xe cạn nhiên liệu cho người kế tiếp.
  • Không nhắc đến một vết xước hay một tiếng ồn.
  • Chia chi phí mà chưa bao giờ nói chuyện về chúng.
  • Để cả xe lẫn người chạy liên tục không nghỉ.
  • Không có kế hoạch gì cho trường hợp tai nạn.

Danh sách kiểm tra nhanh

  • Xác nhận cách sắp xếp với nền tảng, công ty bảo hiểm và quy định địa phương.
  • Thống nhất bằng văn bản về lịch, tài xế, mục đích sử dụng, chi phí và lối thoát.
  • Mỗi lần làm cùng một quy trình bàn giao ngắn: nhiên liệu hoặc điện, sạch sẽ, đi quanh xe, đèn cảnh báo, đồ dùng.
  • Giữ một ghi chú chung cho sự cố, bảo dưỡng và hóa đơn.
  • Dùng tài khoản của riêng bạn. Đừng bao giờ dùng chung thông tin đăng nhập.
  • Báo hư hại và tiếng ồn ngay lập tức.
  • Bảo vệ thời gian nghỉ cho cả hai tài xế.
  • Quyết định trước ai xử lý khi có sự cố.

PeakMere cho hai bạn cùng một bức tranh rõ về thành phố, nên việc chia ca trở thành chuyện trò thân thiện.