Chạy xe khi mệt hoặc không khỏe: Tự hỏi thật lòng trước khi lái
Không ai thức dậy ở trạng thái tốt nhất mỗi ngày. Có buổi sáng bạn thấy mình sắp bị cảm. Có đêm bạn ngủ không ngon. Có ngày bạn lo lắng, đau buồn, hoặc đơn giản là thấy trống rỗng. Chiếc xe đang đậu ngoài kia, thành phố đang chờ, và một giọng nhỏ trong lòng nói: "Mình xoay xở được." Đôi khi giọng nói đó đúng. Đôi khi nó lại là khởi đầu của một ngày tồi tệ.
Bài hướng dẫn này nói về quyết định thật lòng trước và trong ca chạy: chạy như dự định, chạy một ngày ngắn hơn hay ở nhà. Bài dành cho người chạy xe công nghệ, lái taxi hoặc làm tài xế riêng. Bài nói về cả thành phố của bạn, không chỉ sân bay. Đây là lời khuyên chung, không phải lời khuyên y tế, và không dùng số liệu thống kê. Bài không thể chẩn đoán điều gì. Nếu bạn không khỏe, bác sĩ, y tá hoặc dược sĩ là người phù hợp để hỏi, và trong trường hợp khẩn cấp bạn nên gọi dịch vụ cấp cứu.
Câu trả lời ngắn
- Lái xe là công việc liên quan đến an toàn. Cảm giác của bạn quan trọng không kém tình trạng của chiếc xe.
- Hãy tự kiểm tra thật lòng trước khi bắt đầu, và kiểm tra lại trong ngày.
- Bạn có ba lựa chọn, không phải hai: chạy như dự định, chạy ít hơn, hoặc ở nhà.
- Mệt mỏi, bệnh tật, cảm xúc mạnh và một số loại thuốc đều có thể ảnh hưởng đến độ an toàn khi lái.
- Nếu bạn không đủ khả năng lái, đừng lái. Không cuốc xe nào đáng để đổi lấy một vụ tai nạn.
- Cảm giác áy náy và nỗi lo mất giờ chạy là có thật, nhưng chúng là những người cố vấn tồi.
- Với bất cứ điều gì nghiêm trọng hoặc lặp đi lặp lại, hãy nói chuyện với một chuyên gia.
Vì sao thật lòng với bản thân lại khó
Rất dễ tự thuyết phục mình đi chạy.
- Bạn chịu áp lực từ các hóa đơn, một tuần vắng khách hoặc một kế hoạch bạn đã đặt ra.
- Bạn quen với việc gắng gượng. Thói quen cứng cỏi có thể che đi những dấu hiệu cảnh báo thật sự.
- Bạn không muốn làm ai thất vọng, kể cả chính mình.
- Triệu chứng nhẹ trông có vẻ vô hại. Mệt mỏi, đau đầu hay đau họng nghe có vẻ nhỏ, nhưng có thể làm giảm sự tập trung.
- Bạn so sánh mình với những người khác, những người dường như cứ chạy mãi không nghỉ.
Chỉ có bạn biết mình cảm thấy thế nào, nên bạn là người phải thật lòng.
Một cách kiểm tra đơn giản trước khi lái
Hãy tự hỏi mình vài câu thẳng thắn.
- Mình đã ngủ thế nào? Mình thấy tỉnh táo, hay mắt đang nặng trĩu?
- Cơ thể mình thế nào? Mình có sốt, chóng mặt, đau dữ dội, buồn nôn hay khó thở không?
- Tâm trí mình thế nào? Mình có đang xao nhãng, buồn bực, sợ hãi hay tê dại không?
- Mình có dùng thứ gì có thể gây buồn ngủ hoặc làm phản xạ chậm đi không?
- Mình có phản ứng kịp khi một đứa trẻ chạy ra hoặc một chiếc xe phanh gấp không?
- Nếu mình là hành khách, mình có yên tâm khi tài xế ở trong trạng thái này không?
Nếu hầu hết câu trả lời đều rõ ràng, cứ đi. Nếu một số câu còn chập chờn, hãy điều chỉnh ngày chạy. Nếu có nhiều câu không ổn, hãy ở nhà.
Ba lựa chọn thật lòng
Chạy như dự định. Bạn thấy đủ khỏe. Giữ các lần nghỉ và tiếp tục tự kiểm tra.
Chạy ít hơn. Bạn thấy hơi không ổn, nhưng chưa đến mức không thể lái. Rút ngắn ca chạy, chọn khu vực và khung giờ dễ hơn, nghỉ thêm vài lần và đặt giờ dừng sớm. Hãy quyết định trước khi ra khỏi nhà.
Ở nhà. Bạn không khỏe, rất mệt hoặc đang bị chấn động tinh thần. Hãy nghỉ ngơi, uống nước và chăm sóc bản thân. Bỏ lỡ một ngày là một thiệt hại, nhưng một vụ tai nạn hay một cơn bệnh kéo dài còn tốn kém hơn nhiều.
Lựa chọn đúng có thể thay đổi trong ngày, và việc thay đổi là dấu hiệu của sự phán đoán tốt.
Mệt mỏi
Mệt mỏi là một trong những lý do phổ biến nhất khiến người ta không nên lái xe, và cũng là một trong những điều dễ bị xem nhẹ nhất. Mắt nặng trĩu, xe lệch khỏi làn, rẽ nhầm đường và không nhớ mấy phút vừa qua đều là dấu hiệu cảnh báo. Để hiểu đầy đủ hơn, hãy xem bài hướng dẫn về mệt mỏi và nghỉ giải lao.
- Một đêm ngủ không ngon là lý do tốt để rút ngắn ngày chạy.
- Nhiều đêm ngủ không ngon là lý do tốt để dừng lại và hồi phục.
- Caffeine không phải là thuốc chữa. Nó có thể che đi cơn mệt một lúc, nhưng không thay thế được giấc nghỉ.
Nếu mắt bạn cứ díp lại, hãy dừng ở nơi an toàn để nghỉ, hoặc kết thúc ca chạy.
Bệnh tật
Bệnh tật có nhiều dạng.
- Nhẹ: cảm nhẹ hoặc hơi nhức đầu. Có thể bạn vẫn chạy ít hơn được, với sự cẩn thận hơn.
- Vừa: sốt, rối loạn dạ dày, đau mạnh hoặc chóng mặt. Hãy ở nhà.
- Bất cứ điều gì ảnh hưởng đến thị lực, thăng bằng hoặc hơi thở: đừng lái xe. Hãy tìm lời khuyên y tế, và gọi dịch vụ cấp cứu nếu nghiêm trọng.
- Bệnh lây: hãy nghĩ đến hành khách và những người khác trong cuộc sống của bạn. Ho và hắt hơi trong xe kín khiến ai cũng khó chịu. Hãy làm theo quy định của nền tảng bạn đang dùng và hướng dẫn của các chuyên gia y tế, và cân nhắc ở nhà cho đến khi khỏe lại.
Khi còn phân vân, hãy hỏi bác sĩ, y tá hoặc dược sĩ. Bài hướng dẫn này không thể đánh giá trường hợp của bạn.
Thuốc và các chất khác
- Hãy đọc nhãn của mọi loại thuốc để xem cảnh báo về buồn ngủ hoặc việc lái xe. Nếu không chắc, hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ.
- Đừng lái xe sau khi dùng bất cứ thứ gì làm bạn chậm đi hoặc làm đầu óc thiếu minh mẫn, kể cả rượu bia và ma túy. Hãy tuân theo luật địa phương và quy định của nền tảng bạn đang dùng.
- Đừng uống thứ gì để tỉnh táo như một cách cố lái xe khi đã kiệt sức.
- Hãy nói với bác sĩ rằng bạn lái xe để kiếm sống khi bàn về việc điều trị, để họ tư vấn cho bạn phù hợp.
Cảm xúc và sức khỏe tinh thần
Cảm xúc cũng quan trọng như cơn sốt.
- Đau buồn, lo âu hoặc giận dữ có thể khiến bạn chậm hơn, kém kiên nhẫn hơn hoặc ít chú ý xung quanh hơn.
- Một đêm rất tệ hoặc một biến cố khẩn cấp trong gia đình có thể không còn chỗ cho việc lái xe.
- Tâm trạng chùng xuống hoặc trống rỗng kéo dài đáng được xem xét nghiêm túc.
- Hoảng loạn hoặc cảm giác bị quá tải là lý do để dừng lại.
Bạn không cần giải thích điều này với bất kỳ ai. Nếu cảm xúc nặng nề hoặc kéo dài, hãy nói chuyện với người bạn tin tưởng hoặc một chuyên gia có chuyên môn. Nếu bạn thấy mình có nguy cơ làm hại bản thân, hãy liên hệ ngay với dịch vụ cấp cứu.
Trong ngày: tiếp tục kiểm tra
Khởi đầu tốt không phải lúc nào cũng có nghĩa là một ngày tốt.
- Kiểm tra ở mỗi lần nghỉ: mắt, đầu, tâm trạng, cơ thể.
- Để ý các dấu hiệu mới, như chóng mặt, cơn đau đầu tăng dần hoặc tâm trạng chùng xuống.
- Sẵn sàng dừng lại, và quyết định trước nơi bạn sẽ tấp xe.
- Đừng lái xe để chứng minh điều gì. Nếu bạn không khỏe, chẳng ai phán xét bạn ngoài chính bạn.
- Hãy nói với ai đó nếu bạn không khỏe, để họ biết bạn đang ở đâu.
Nếu một triệu chứng khiến bạn lo, hãy tin vào cảm giác đó và tìm sự giúp đỡ.
Đối diện với cảm giác áy náy và lo lắng
Bỏ lỡ giờ chạy có thể gây căng thẳng.
- Hãy nghĩ xem điều gì thật sự đang bị đặt cược: vài giờ chạy, hay sự an toàn và sức khỏe của bạn.
- Hãy lên kế hoạch cho ngày xấu từ trước, nếu có thể, bằng một khoản dự phòng nhỏ hoặc một lịch trình nhẹ hơn. Đó là sự chuẩn bị thực tế, không phải lời hứa về tài chính.
- Xem nền tảng của bạn có hỗ trợ gì không, nếu có, về nghỉ phép hoặc nghỉ ốm.
- Hãy nhớ rằng bạn sẽ quyết định tốt hơn khi khỏe mạnh.
- Hãy tử tế với chính mình. Ở nhà là một quyết định, không phải một thất bại.
Danh sách kiểm tra nhanh
- Tự hỏi thật lòng trước khi bắt đầu: giấc ngủ, cơ thể, tâm trí, thuốc, phản xạ.
- Chọn giữa chạy như dự định, chạy ít hơn hoặc ở nhà.
- Đọc nhãn thuốc và hỏi chuyên gia khi không chắc.
- Đừng lái xe nếu mắt bạn cứ díp lại, thấy chóng mặt hoặc đang rất buồn bực.
- Kiểm tra bản thân ở mỗi lần nghỉ, và sẵn sàng dừng lại.
- Nói chuyện với chuyên gia về bất cứ điều gì nghiêm trọng hoặc lặp đi lặp lại.
PeakMere giúp bạn đọc nhịp ngày của thành phố, để chọn ca nhẹ hơn vào những hôm bạn không ở trạng thái tốt nhất.